Bosna Hersek'te 1992-1995'teki savaşta on binlerce kişinin katledilmesinden sorumlu olduğu için "Bosna Kasabı" lakabıyla anılan Radovan Karadzic'in, 24 Mart 2016'da 10 ayrı suçtan 40 yıl hapis cezasına çarptırılmasının üzerinden 10 yıl geçti.
Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından yaşanan en ağır savaş suçlarının sorumlusu ve Sırpların Boşnaklara yönelik gerçekleştirdiği soykırım, katliam, etnik temizlik ile tecavüz suçlarının baş faillerinden Karadzic, 1995'te hakkında tutuklama kararı verilmesine karşın uzun süre "Dragan David Dabic" adını kullanarak Sırbistan topraklarında hayatını sürdürdü.
"Bosna Kasabı" olarak da bilinen Karadzic, Bosna Hersek'te Sırpların soykırıma varan eylemler işlediği savaşın üzerinden yıllar geçtikten sonra 2008'de Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da otobüste yakalanarak gözaltına alındı.
Yıllarca kimliğini gizleyerek yaşadı
Karadzic, tanınmamak amacıyla yalnızca ismini değil görünümünü de köklü biçimde değiştirdi, dağınık saçları ve zayıflamış görüntüsüyle çekilen fotoğrafı tüm dünya medyasında geniş yankı uyandırdı. Yakalandıktan sonra yargılanmak üzere Hollanda'nın Lahey kentine gönderildi.
Lahey'deki eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, 24 Mart 2016'da Karadzic'i soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında 40 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemeleri Mekanizması Temyiz Konseyi, 10 ayrı suçtan 2016'da verilen 40 yıllık cezayı 2019'da bozarak, uluslararası kamuoyunda "Bosna Kasabı" olarak da bilinen Karadzic'i ömür boyu hapse mahkum etti.
Srebrenitsa'daki soykırımdan da sorumlu tutulan Karadzic, hapishanede cezasını çekmeye devam ediyor.
Bosna Savaşı'nın suçlularından Radovan Karadzic kimdir?
Bugün Karadağ sınırları içinde yer alan Petnijca beldesinde 19 Haziran 1945'te dünyaya gelen Karadzic, Saraybosna Üniversitesinde psikiyatri eğitiminin ardından bir süre şehrin en büyük hastanesi olan Kosevo'da görev yaptı.
Bosna Hersek'te 1989'da kurulan Sırp Demokrat Partisinin (SDS) kurucuları arasında yer alan Karadzic, ülkedeki savaşın patlak vermesinden kısa süre önce ilan edilen Sırp Cumhuriyeti'nin (RS) ilk başkanı sıfatını da taşıdı.
Bosna Savaşı'nda Karadzic'in rolü
Sırp meclisi, 21 Aralık 1991'de Yugoslavya bünyesinde federal yapı olarak Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti'nin kurulması ve Krajina Sırp Cumhuriyeti'nin tanınması kararını aldı. Bu karar doğrultusunda 9 Ocak 1992'de Bosna Hersek Sırp Halkı Cumhuriyeti ilan edildi.
Savaş ve soykırım suçlusu Karadzic, o dönemde yaptığı konuşmada, "Bağımsız Bosna Hersek'i (Saraybosna yakınlarındaki) Kozje Köprüsü'nden öteye hiç kimsenin götüremeyeceğini, zira Pale'nin artık Yugoslavya olduğunu" ifade etti.
Bosna Hersek, 29 Şubat-1 Mart 1992 tarihlerinde gerçekleştirilen referandumun ardından bağımsızlığını resmen ilan etti. Referandumun hemen akabinde Sırpların kontrolündeki Yugoslav ordusu ve Sırp paramiliter güçler, Müslüman Boşnaklara karşı etnik temizlik harekatını başlattı.
Sırplar, Müslüman Boşnaklara karşı etnik temizlik harekatı gerçekleştirdi
Avrupa'nın merkezi sayılabilecek bir konumda 3,5 yılı aşan savaş boyunca büyük çaplı sivil katliamlar, işkenceler, etnik temizlikler, zorla sürgünler ve soykırım vahşeti yaşandı.
Sırp komutan Ratko Mladic komutasındaki kuvvetler, 11 Temmuz 1995'te işgal ettikleri ülkenin doğusundaki Srebrenitsa şehri ve çevresinde yalnızca birkaç günde en az 8 bin 372 Boşnak sivili katletti.
Prijedor, Foca, Zvornik ve Visegrad başta olmak üzere pek çok şehirde, uygulanan etnik temizlik sonucunda neredeyse hiç Boşnak kalmadı.
Yüz binlerce insanın hayatını yitirdiği, milyonlarcasının yurtlarından edilmek zorunda bırakıldığı, kadınların toplu tecavüze maruz kaldığı ve sivillerin toplama kamplarında işkenceye tabi tutulduğu bu savaş, 21 Kasım 1995'te Dayton Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla son buldu.