COVID-19 salgını, dünya genelinde birçok sağlık sorununu beraberinde getirdi ve hala etkileri tam anlamıyla anlaşılmayan durumlara yol açmaya devam ediyor. Salgını atlatan birçok kişi, fiziksel sağlıklarına kavuşmuş olsa da zihinsel ve bilişsel sorunlar yaşamaya devam ediyor. Özellikle beyin sisi olarak bilinen konsantrasyon bozukluğu, düşüncelerde bulanıklık ve hafıza sorunları, bu süreçte sıkça karşılaşılan şikayetler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, COVID-19 enfeksiyonunun beyin üzerindeki etkilerini anlamak için yoğun bir şekilde araştırmalar yaparken, elde edilen bulgular bu sorunun yaygın ancak karmaşık bir neden-sonuç ilişkisine sahip olduğunu gösteriyor. Journal of Neurology'de yayımlanan yeni bir çalışma, COVID-19'a yakalanmış kişilerin %30'unda enfeksiyon sonrasında bilişsel sorunların devam ettiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu belirtiler bazen enfeksiyonun üzerinden aylar geçse dahi hastaların günlük hayatlarını olumsuz etkileyebiliyor.
Beyin sisi yaşayan hastalar genellikle günlük işlerini yapmakta zorlanıyor, odaklanma sürelerinde ciddi kısalmalar yaşıyor ve bilgi işleme hızlarında düşüş hissediyorlar. Bu durum iş hayatından sosyal ilişkilere kadar birçok alanı etkileyebiliyor. İstanbul'da yaşayan 38 yaşındaki Melis Hanım, COVID-19'u atlattıktan sonra beyin sisi ile mücadele ettiklerini söylüyor. Melis, eskiden çok hızlı problem çözebilirken artık basit işleri bile tamamlamada zorlandığını ve her sabah yorgun hissettiğini ifade ediyor.
Peki, beyin sisi ile nasıl başa çıkılabilir? Uzmanlar, düzenli uyku, sağlıklı beslenme, fiziksel egzersiz ve özellikle zihinsel uyarımı artıracak aktivitelerin bu süreçte çok önemli olduğunu vurguluyor. Ayrıca medikal yardım almanın ve konuyla ilgili uzmanlardan destek istemenin ihmal edilmemesi gerektiği belirtiliyor. Nöropsikolojik testler ve fiziksel değerlendirmelerle tanı koymak mümkün olduğu gibi çeşitli rehabilitasyon yöntemleriyle de semptomların hafifletilmesi sağlanabiliyor.
COVID-19’un etkileri zamanla tam olarak anlaşılmaya devam etse de hem bireysel farkındalık hem de bilimsel araştırmalar sayesinde, uzun vadede bu tür yan etkilerle mücadelede daha başarılı sonuçlar elde etmek mümkün olabilir. Ancak hem uzmanlar hem de hastalar, zihin sağlığının en az fiziksel sağlık kadar önemli olduğu konusunda hemfikir.
(Fatma Hatun Altıkardeş)