Epilepsi, sinir sistemi hastalıkları arasında oldukça yaygın bir durumu temsil eder. Beyindeki anormal elektriksel aktivitelerin neden olduğu bu nörolojik rahatsızlık, genellikle bilinç kaybı, kasılmalar ve bilişsel süreçlerde değişim gibi belirtilerle kendini gösterir. Ancak bazı durumlarda epileptik nöbetler, daha subtıl ve dolaylı şekillerde belirti verebilir. Bunlardan biri, halk arasında sıkça hissedilen dejavu duygusu olabilir.
Dejavu, bir olayın ya da durumun daha önce deneyimlendiğine dair güçlü bir his olarak tanımlanır. Genellikle kısa süreli olup herhangi bir şekilde zararsız gibi görünse de, bilim insanları bunun bazı bireylerde epileptik nöbetlerle ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur. Bilhassa temporal lob epilepsisi olan bireylerde yaşanan dejavu hissinin, beyin faaliyetlerindeki geçici bozulmanın bir işareti olabileceği belirtilmektedir.
Yapılan bir araştırmada, temporal lob epilepsisinden muzdarip hastaların önemli bir kısmının nöbetlerinden hemen önce yoğun dejavu duygusu yaşadığı gözlemlendi. Temporal lob, anılar, duygular ve tanıdık hislerin işlendiği bir bölge olduğundan, buradaki anormal aktivite bu tür duyumlara yol açabilir. Bununla birlikte, dejavu yaşayan her bireyin epilepsi hastası olduğunu söylemek mümkün değildir. Araştırmacılar, yalnızca sık sık ve açıklanamayan dejavu atakları yaşayan bireylerin bir nöroloğa danışmasını tavsiye etmektedir.
Beyindeki nörolojik aktivitelerle ilgili yapılan bu tür çalışmalar, hem epilepsi tanısında yeni araçlar sunmayı hem de anormal beyin aktivitelerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamayı hedefliyor. Dejavu gibi gündelik hayatta sıklıkla hissedilen bir olgunun, tıpta böylesine önemli bir yeri olabileceği gerçeği, bilim dünyasının bu tarz deneyimleri inceleme konusundaki ilgisini her geçen gün artırıyor.
(Ayşe Yıldırım)