Gelişen dijital dünya, dolandırıcılar için yeni ve yaratıcı yöntemlerin kapısını aralarken, son dönemlerde özellikle sosyal medyada yaşanan dikkat çekici bir dolandırıcılık yöntemi gündeme geldi. Uzmanların uyarılarına göre, siber suçlular artık ölüm ilanlarını ve sosyal medyada yapılan taziye paylaşımlarını tarayarak, hayatını kaybetmiş kişilerin kimliğine bürünüyor ve bu kimlikler üzerinden dolandırıcılık faaliyetinde bulunuyor.
Söz konusu yöntemin temelinde, dijital ayak izinin her geçen gün daha kolay ulaşılabilir olması yatıyor. İnsanlar vefat eden yakınları için sosyal medyada sıkça anma mesajları paylaşıyor. Dolandırıcılar ise bu bilgileri kullanarak, ölen kişilerin isimlerine, fotoğraflarına ve hatta kişisel hikayelerine erişebiliyor. Örneğin, bir aile yakınının adıyla veya merhumun adı kullanılarak sahte sosyal medya hesapları oluşturuluyor ve bu hesaplar aracılığıyla tanıdıklardan ya da arkadaş çevresinden maddi yardım talepleri iletiliyor.
Uzmanlara göre, dolandırıcıların bu tür girişimlerde bulunurken odak noktası hızlı bilgi toplamak ve duygusal bir açık yaratmak. Çoğu zaman yakınlarını kaybeden aile üyeleri, dolandırıcıların farkına varmadan bu tuzaklara düşebiliyor. Çünkü bu kişiler genellikle acılarının taze olduğu hassas bir dönemde olduklarından bu tür dolandırıcılıklara karşı savunmasız hale geliyorlar.
Bu tür bir yönteme maruz kalmış bir mağdurun anlattıkları olayı daha da düşündürücü hale getiriyor. İsmini vermek istemeyen bir vatandaş, birkaç yıl önce kaybettiği yakınının adını kullanarak birilerinin sahte hesap açtığını fark ettiğini belirtiyor. Dolandırıcıların, kendisiyle bağlantıya geçip borç bahanesiyle para talep etmeye çalıştığını anlatıyor ve "Durumdan şans eseri erken haberdar oldum, ancak başka insanların farklı nedenlerle tuzağa düşebileceğini düşündükçe korkuya kapılıyorum" diye ekliyor.
Tüketici güvenliği konusunda çalışan yetkililer ve uzmanlar ise bu soruna karşı bilgilendirme kampanyalarına ağırlık verilmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle ölüm ilanlarının ve taziye mesajlarının gizlilik seviyesini artırmayı öneriyorlar. Ek olarak, kişilere kimlik ve banka bilgilerini paylaşmama konusunda daha çok bilinç kazandırılması gerektiği ifade ediliyor.
Tartışmalar devam ederken siber suç uzmanları, aile fertlerinin ve yakınların sosyal medya paylaşımlarında vefat eden kişiler hakkındaki kişisel bilgileri ya sınırlamaları ya da dikkatle seçmeleri gerektiğini belirtiyor.
Teknolojinin olumlu etkilerinin yanı sıra bu tür olumsuzluklardan kaçınmak adına kullanıcılara düşense dijital gizliliğe daha fazla önem vermek. Yalnızca kişisel bilgileri değil, duygusal anlarını da paylaşırken iki kere düşünmek, böylesi dolandırıcılık yöntemlerine karşı en etkili koruma yollarından biri olabilir. Bu durum, çevrimiçi ortamda da dikkatli ve bilinçli olunması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
(Dilvin Altıkardeş)