Son dönemlerde eczanelerde yaşanan ilaç sıkıntısı, vatandaşları ve sağlık sektörünü olumsuz etkilemeye devam ediyor. Özellikle bazı temel ve spesifik ilaç gruplarında meydana gelen arz sorunları, hastaları muadil ilaç arayışına yöneltirken, bu süreçte birçok kişi tedaviye erişimde ciddi zorluklarla karşılaşıyor.
Türkiye genelinde yapılan bir araştırmaya göre, her üç vatandaştan biri reçetesinde yer alan ilacı ilk denemede bulmakta zorlanıyor. Araştırma bulguları, eczanelerde muadil ilaç tercihlerinin de hastalar arasında kafa karışıklığına neden olduğunu gösteriyor. Vatandaşların %45’i muadil ilaç kullanımıyla ilgili tereddüt yaşarken, %30’u bu ilaçların doktorun yazdığı asıl ilaç kadar etkili olmayacağını düşünüyor.
Uzmanlara göre ilaç krizinin temelinde döviz kuru dalgalanmaları ve üretim maliyetlerindeki artış yatıyor. Ayrıca ithalata dayalı bir tedarik modeliyle çalışan ilaç sektörünün bu dalgalanmalardan doğrudan etkilenmesi piyasalarda dengesiz bir duruma yol açıyor. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, belirli ilaçların geçici olarak üretimden kalktığını ya da stok sorununun yaşandığını ifade ediyor. Ancak bu durum kısa vadede birçok hastanın tedaviye erişimini sınırlandırıyor. Bazı kronik hastalar için hayati önem taşıyan ilaçlar dahi ulaşılamaz hale geliyor.
Eczacılar, vatandaşların ilaç bulamama sorunuyla sıkça karşılaştığını söylüyor. Bir eczacı, konuyla ilgili şu bilgileri paylaşıyor: Belirli sınıflarda ilaç yokluğu uzun süredir devam ediyor. Alternatif muadil ürün sunmaya çalışsak da çok sayıda hasta ya bu ürünlere güvenmiyor ya da alerji ve yan etki gibi endişeleri nedeniyle tercih etmiyor.
Konu hakkında açıklama yapan sağlık otoriteleri ise bu sorunun çözümü için çalışmalarını sürdürdüklerini, özellikle yerli üretimi artırmanın orta ve uzun vadede piyasadaki tedarik sorunlarını hafifletebileceğini aktardı. Öte yandan vatandaşlar, sağlık sisteminde daha hızlı ve etkili adımlar atılması gerektiğini düşünüyor. Vatandaşların görüşlerine yer verilen bir ankette ise %60’ın üzerinde bir kesim, muadil ilaçlarla ilgili daha fazla bilgilendirme yapılmasının şart olduğunu belirtiyor.
(Özkan Güngörmez)