Son yıllarda gençler arasında madde kullanımında artış gözlemlenmesi, bireylerin ve toplumların sağlığını tehdit eden önemli bir halk sağlığı sorununa dönüşmüştür. Uzmanlar, çocuk ve genç nüfusun madde kullanımıyla baş etme stratejilerine odaklanılması gerektiğini vurgularken, bu konuda farkındalığa dayalı çalışmaların artırılmasının gerekliliğine dikkat çekiyor.
Yeni yapılan bir araştırmaya göre, ergenlik dönemindeki sosyal çevre, internet ve akran baskısı gibi faktörler, gençlerin bağımlılık yapıcı maddelerle ilk tanışmalarında belirgin bir rol oynuyor. Araştırma, özellikle sosyal medyanın ve popüler kültürün gençlerin davranışları üzerinde ciddi etkiler bıraktığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, sanal dünyadaki içeriklerin çoğunlukla zararlı davranışları romantize ettiğini ve bu durumun gençler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirtiyor.
Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığını İzleme Merkezi'nin (EMCDDA) 2023 yılında yayımladığı raporda, Türkiye dâhil birçok ülkede gençler arasında sentetik uyuşturucuların kullanım oranında artış yaşandığı görülmüştür. Raporda, bu eğilimin önüne geçmek adına eğitim programlarının geliştirilmesi, gençlere yönelik özel destek mekanizmalarının oluşturulması ve ailelerin de sürece aktif şekilde dahil olması gerektiği noktası vurgulanmıştır.
Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü önleme çalışmaları kapsamında gençler ve veliler için düzenlenen seminerlerin sayısında artış yaşanırken, okullarda rehber öğretmenler tarafından uyuşturucu ile mücadele bilinci aşılanmaya başlandı. Ayrıca Bakanlık, halk sağlığı merkezlerindeki danışmanlık hizmetlerini güçlendirerek daha fazla bireye ulaşmayı hedefliyor.
Uzman psikiyatristlerin önerilerine göre, madde bağımlılığı riski taşıyan gençlerin erken teşhis edilmesi kritik bir önem taşıyor. Ailelerin çocuklarıyla iletişimini güçlendirmesi ve onlara rol model olacak davranışlar sergilemesi bu konuda önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Bunun yanı sıra toplumsal düzeyde dayanışma ve gönüllülerin katkılarıyla etkin topluluk projelerinin önemi bir kez daha göz önüne çıkıyor.
Günümüzde bu sorunun etkili bir şekilde ele alınması için multidisipliner yaklaşımlar gerekiyor. Eğitim, sağlık, güvenlik ve medya alanlarındaki iş birliklerinin artırılması ve uluslararası deneyimlerden faydalanılması durumunda, gençlerde görülen madde bağımlılığı oranlarındaki yükselişin durdurulabileceği öngörülüyor.
(Özkan Güngörmez)