Son yıllarda iş bulma süreçleri birçok aday için giderek daha zorlu bir hale gelmeye başladı. Özellikle işverenlerin talep ettiği yüksek kriterlerin değişmemesi, iş gücü piyasasında daha fazla rekabet yaratırken, adayların başarı şansı büyük ölçüde eğitim seviyeleri, yetkinlikleri ve öz geçmişlerinde öne çıkan detaylara bağlı hale geliyor.
Yapılan son araştırmalara göre, şirketler iş seçiminde artık çok daha titiz bir süreç izliyor. İş ilanlarında sıklıkla yabancı dil bilgisi, dijital yetkinlikler ve deneyim gibi temel unsurlar ön plana çıkarılıyor. Bunun yanında çalışanın ekip çalışmasına yatkınlığı, problem çözme kabiliyeti ve hızlı adapte olabilmesi de gittikçe daha fazla önem kazanmış durumda. Araştırmaya katılan insan kaynakları uzmanları, her ne kadar pek çok aday bu kriterleri karşılamaya çalışsa da işverenlerin beklenti seviyelerinin genelde sabit kaldığını belirtiyor. Ayrıca kriterlerin yüksek olması sadece yönetici pozisyonlarına değil, nitelikli olmayan giriş seviyesindeki işlerde de gözlemleniyor.
Hemen hemen her sektörde dijitalleşmenin hızla artması, yeni mezun ve deneyimsiz adaylar için ek zorluklar yaratıyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde, birçok şirket uzaktan çalışma modeline yöneldiğinden dijital araçlar konusunda hakimiyet, artık olmazsa olmazlardan biri haline geldi. Bu süreçte iş arayanların kendilerini geliştirme zorunluluğu da ortaya çıkıyor; mesleki eğitim programlarına katılmak, yeni yazılım veya sistemlerin kullanımı konusunda bilgi sahibi olmak iş arama sürecini bir adım öteye taşıyabiliyor. Ancak bu tarz eğitimlerin getirdiği maliyet, ekonomik sıkıntıların yaşandığı bir dönemde adayları zorlayabiliyor.
İş bulma konusunda yaşanan zorlukların bir diğer boyutu ise staj programlarına erişimde yaşanan kısıtlamalar. Stajlar hem teorik bilgiyi pratiğe dökmek hem de potansiyel işverenlerle güçlü bir bağ kurmak açısından hayati önem taşıyor. Ancak, iş gücü piyasasındaki daralma nedeniyle staj yerlerinde dahi rekabetin yoğun olması gençlerin fırsat eşitliğini sınırlıyor.
Uzmanlar, bu durumun bireysel gayretler kadar devlet politikaları ile de iyileşmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle gençlere yönelik mesleki eğitime yatırım yapılması, girişimcilik desteklerinin artırılması ve iş dünyası ile eğitim kurumları arasında daha güçlü bir bağ kurulması öneriliyor. İş arama sürecindeki adaylara yönelik ücretsiz danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması da büyük bir fark yaratabilir.
(Dilvin Altıkardeş)