Kalp hastalıkları, dünya genelinde en yaygın ölüm nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Beslenme alışkanlıklarından stres yönetimine kadar birçok faktör kalp sağlığını etkileyebilse de uzmanlar, kalp hastalıklarında genetik faktörlerin önemine sıkça vurgu yapıyor. Özellikle aile öyküsünde kalp hastalığı bulunan bireylerin bu konuda ekstra hassas olmaları gerektiği belirtiliyor.
Yapılan araştırmalar, ailesinde kalp hastalığı geçmişi bulunan bireylerin bu tür hastalıklara yakalanma riskinin, diğer bireylere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Özellikle birinci dereceden aile bireylerinde (anne, baba ya da kardeş) genç yaşta kalp krizi geçiren kişilerin risk grubunda yer aldığı bilinmektedir. Bu risk durumu hem genetik yatkınlığı hem de aile içindeki yaşam tarzı alışkanlıklarının kalp sağlığı üzerindeki etkisini gözler önüne sermektedir.
Amerikan Kalp Derneği tarafından yapılan bir araştırmada, genetik faktörlerin kalp hastalıklarına etkisinin yalnızca belirli genetik mutasyonlardan kaynaklanmadığı, aynı zamanda kandaki kolesterol seviyelerini ve tansiyonu artıran genetik eğilimlerin de bu tabloda önemli rol oynadığı belirtilmektedir. Araştırmaya göre, genetik bir yatkınlık söz konusu olsa da doğru bir yaşam tarzı benimseyerek bu riski kontrol altına almak mümkün olabiliyor.
Uzmanlar, ailesel yatkınlığa sahip bireylerin özellikle düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemeleri gerektiğini vurguluyor. Genele oranla daha yüksek risk taşıyan bu bireyler için düzenli tansiyon ölçümü, kolesterol seviyelerinin takip edilmesi ve kalp ritmi muayeneleri temel önlemler arasında gösteriliyor. Ayrıca sigara ve alkol kullanımından kaçınmak, dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak da genetik risk faktörlerinin etkisini azaltmada etkili görülen yöntemler arasında yer alıyor.
Türkiye’de yapılan çeşitli çalışmalarda da benzer sonuçlar elde edilmiştir. Özellikle Akdeniz tipi beslenmenin kalp hastalıkları üzerindeki olumlu etkileri bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Zeytinyağı, sebze-meyve ağırlıklı beslenme planı ve balık tüketimi sayesinde hem kalp sağlığını koruma hem de genetik riskleri en aza indirme şansı bulunmaktadır.
Kalp hastalıkları konusunda risk faktörlerini bilmek ve gereken önlemleri zamanında almak hayati önem taşır. Aile geçmişi hiçbir şekilde değiştirilemese de sağlıklı alışkanlıklar kazanarak gelecek nesillere daha iyi bir sağlık mirası bırakmak mümkün. Unutmayın ki erken teşhis ve doğru yaşam tarzı değişiklikleri, sağlıklı bir yaşamın temel anahtarını oluşturuyor.
(Ayşe Candan)