Son yıllarda küresel güvenlik konusundaki endişeler giderek artarken, ülkeler savunma harcamalarını gözle görülür bir şekilde yükseltmeye başladı. Hem ekonomik hem de siyasi arenada yaşanan kırılganlık, devletlerin savunma stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine yol açıyor. Araştırmalar, bu eğilimin belirgin bir şekilde büyüdüğünü ortaya koyuyor.
Yayımlanan son rapora göre, 2022 yılında dünya çapında savunma harcamaları yaklaşık yüzde 4 oranında artış gösterdi. En fazla bütçe ayıran ülkeler arasında Birleşik Devletler, Çin ve Hindistan öne çıkarken, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığı da dikkat çekti. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa'da yükselen tehdit algısı, bu bölgedeki artışın ana sebeplerinden biri olarak görülüyor.
Sağlanan fonlar genellikle teknolojik gelişimler ve askeri altyapı üzerine yoğunlaşıyor. Uzmanlar, yapay zeka ile donatılmış insansız hava araçları (İHA) ve savunma sistemlerinin gelişiminin başı çektiğini ifade ediyor. Diğer yandan, siber güvenlik modern orduların vazgeçilmez bir parçası haline gelirken, ülkeler hem taarruz hem de savunma alanlarında dijital yetkinliklerini artırmaya çalışıyor.
Ancak bu büyüme yalnızca ilgili ülkeler arasındaki risk algısına dayanmıyor. Uzmanlar, silahlanma yarışının yeni çatışmaları tetikleme ihtimaline dikkat çekiyor. Uzmanlar, "Savunma harcamaları sürdürülebilir güvenliğin bir aracı olarak görülse de, aynı zamanda bölgesel güç dengesizliklerini artırma potansiyeline sahip. Bu durum hem ekonomi hem de diplomasi alanında sorunlar zincirine yol açabilir" diyor.
Bununla birlikte, savunma harcamalarında yalnızca askeri alana odaklanmayan ülkeler de bulunuyor. Güçlü kriz yönetim stratejileri belirlemek amacıyla harcamaların bir kısmı afet yönetimi ve halk güvenliğinin iyileştirilmesine yönlendiriliyor. Böylece savunma bütçelerinin genişlemesi yalnızca askeri güçten ziyade, toplumsal dayanıklılığı artırmaya yönelik adımları da içeriyor.
(Özkan Güngörmez)