Türkiye’nin narenciye ihracatında önemli bir kalemi oluşturan limon, son dönemde miktar bazında düşüş yaşasa da döviz getirisi açısından sevindirici bir tablo sundu. Yapılan araştırmalar, pandemi ve küresel ekonomik dalgalanmalar gibi faktörlerin, limon talebinde ve ticaret akışında belirleyici rol oynadığını ortaya koyuyor.
2024’ün ilk yarısına ilişkin Ticaret Bakanlığı verilerine göre, limon ihracatı miktar bazında yaklaşık yüzde 8 oranında azaldı. Ancak aynı dönemde ihracattan elde edilen döviz geliri yüzde 12’lik bir artış göstererek sektör temsilcilerinin yüzünü güldürdü. Uzmanlar, bu durumu küresel ölçekte değişen tüketim alışkanlıkları ve limon fiyatlarındaki yukarı yönlü dalgalanma ile ilişkilendiriyor.
Tarım Ekonomistlerinin açıklamalarına göre, özellikle Avrupa pazarında limona olan talep, sağlıklı yaşam trendlerine paralel olarak artış gösterdi. Ancak üretim maliyetlerindeki yükseliş ve olumsuz hava koşulları nedeniyle arzın sınırlı kalması, ürün fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Bu durum, Türk limonunun uluslararası pazarda daha yüksek fiyatlardan alıcı bulmasını sağladı.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer önemli unsur ise ürün çeşitliliğinin etkisi oldu. Türkiye’den ihraç edilen limon çeşitleri arasında farklı asit oranlarına ve lezzet profillerine sahip ürünlerin bulunması, ihracatta katma değerin artmasına destek verdi. Ayrıca ihracat pazarlarının çeşitlenmesi, Türkiye’nin küresel pazardaki rekabet gücünü artıran diğer faktörler arasında gösteriliyor.
Tarım sektöründe faaliyet gösteren ihracatçı firmalar ise geleceğe dair umutlu ancak temkinli bir duruş sergiliyor. Sektör temsilcileri, üretimde sürdürülebilirliği önceliklendiren politikaların geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle enerji maliyetlerinin ve tarımsal girdilerin üzerindeki yüklerin hafifletilmesi, uzun vadede ihracat hacminin yeniden yukarı yönlü bir ivme kazanmasına yardımcı olabilir.
(Ayşe Gezkin)