Oto ekspertiz sektörü, araç alım-satım süreçlerinin güvenliği açısından kritik bir role sahip. Ancak son yıllarda, bu alanda düzenlenen raporların bazılarında doğruluk ve güvenilirlik konusunda ciddi soru işaretleri oluştu. Ekspertiz merkezlerinin çoğunda farklı kriterlerle hazırlanan raporlar, araç alıcılarını yanıltıcı bilgilerle baş başa bırakabiliyor ya da satıcıların sorumluluklarını gizlemelerine olanak tanıyabiliyor. Neyse ki, yaşanan bu güven sorununu çözmek adına atılan adımlar umut veriyor.
Son dönemde bu alandaki belirsizliklerin ortadan kaldırılması için yeni düzenlemeler hayata geçirilmeye başlandı. Özellikle TÜV SÜD ve TSE gibi akredite kurumlardan alınan zorunlu belgelerin artırılması, ekspertiz merkezlerinin daha şeffaf ve hesap verilebilir olmasını hedefliyor. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı çalışmalar, tüm oto ekspertiz merkezlerinde standart bir prosedür uygulanmasını zorunlu kılacak reform niteliğinde maddeler içeriyor.
Araştırmalara göre, 2022 yılında Türkiye genelinde yapılan ikinci el araç satışlarının yüzde 30’undan fazlasında ekspertiz hizmeti alındı. Ancak bu raporların önemli bir kısmı, eksik veya yanlış bilgiler içermesi nedeniyle taraflar arasında mağduriyetlere ve hukuki problemlere yol açtı. Örneğin, bir ekspertizde aracın kazalı olmadığını gösteren bir rapor sunulurken, başka bir merkezin bağımsız incelemesinde ciddi şasi hasarlarının bulunduğu ortaya çıkabiliyor. Uzmanlara göre bu durum, denetimsizliğin yanı sıra sektördeki haksız rekabetin de bir sonucu.
Yeni düzenlemeler yalnızca aracın teknik durumunun net bir şekilde raporlanmasını değil, aynı zamanda kullanılan yedek parçalar ve boya kalınlığı ölçümleri gibi detayların standart olarak belirtilmesini de zorunlu kılıyor. Ayrıca tüketicilerin mağduriyet yaşamaması için oluşturulan dijital veri platformları sayesinde herhangi bir aracın geçmiş ekspertiz bilgilerine kolayca ulaşılması sağlanacak. Bu, hem alıcılar hem de satıcılar açısından daha şeffaf bir ortam yaratırken piyasadaki güven duygusunu tekrar yükseltecek.
Sektör temsilcileri yeni dönemi olumlu karşılıyor. Çok sayıda oto ekspertiz merkezi sahibi, standartlaşmanın yalnızca müşteri memnuniyetini artırmakla kalmayacağını, aynı zamanda sahte rapor düzenleyen işletmeler ile dürüst çalışan profesyoneller arasındaki haksız rekabeti de bitireceğini ifade ediyor. Buna karşın kimileri ise bu yeni düzenlemelerin uygulamada çeşitli zorluklar yaratacağından endişeli. Özellikle küçük ölçekli işletmelerin, yeni standartlara uyum sağlamak için ciddi yatırımlara ihtiyaç duyacağı belirtiliyor.
(Fatma Hatun Altıkardeş)