Son dönemde artan ekonomik zorluklar, vatandaşların temel giderlerini karşılamasında sorunlar yaratırken, site aidatlarına yapılan zamlar da birçok kişinin belini bükmeye başladı. Pek çok apartman ve site sakini, aidatların hızla yükseldiğini ve bu durumu karşılayamaz hale geldiklerini belirtiyor.
Yapılan incelemelere göre, artan aidatlar temel olarak enflasyon, enerji maliyetlerindeki yükseliş, işçilik ücretlerindeki artış ve site yönetimlerinin harcamalardaki plansızlıklarından kaynaklanıyor. Özellikle büyük metropollerde yer alan sitelerde aidatlar kira bedelleriyle yarışacak düzeye ulaşmış durumda. Bu durum, hem kiracıları hem de ev sahiplerini ciddi şekilde etkiliyor.
Uzmanlara göre site aidatlarının kalemlerinde en yüksek artış, elektrik ve doğal gaz faturalarından kaynaklanıyor. Ortak alanlarda kullanılan elektrik ve ısınma maliyetleri, enerji fiyatlarına gelen zamlarla birlikte büyük oranda yükseldi. Bunun yanında temizlik, güvenlik gibi hizmetlerde çalışan personelin maaşlarına gelen yasal artışlar da aidatlara yansıyan bir diğer önemli unsur. Bununla birlikte yapıların bakım ve onarım süreçlerine harcanan maliyetlerdeki artış da site yönetimlerini zor durumda bırakıyor.
Site sakinleri, çoğu zaman aidatların nereye harcandığını anlamakta zorluk çektiklerini ifade ediyor. Şeffaflık eksikliğine dikkat çeken pek çok birey, aidatların detaylı bir şekilde dökümünün sunulmadığını savunuyor. Özellikle lüks sitelerde bazı harcamaların gereksiz olduğunu düşünen sakiler, bu konuda daha etkili bir denetim mekanizmasının devreye sokulmasını talep ediyor.
Bu noktada uzmanlar birkaç temel öneride bulunuyor. İlk olarak, sitelerde harcama şeffaflığının sağlanması ve aidat bütçelerinin site sakinleriyle düzenli aralıklarla paylaşılması gerekiyor. Ayrıca, enerji tasarrufu sağlayacak yenilikçi çözümler (örneğin güneş panelleri veya enerji tasarruflu aydınlatmalar) hayata geçirilerek yüksek enerji faturalarının önüne geçilebilir. Bunun yanı sıra ortak alan bakımları gibi konularda planlı hareket edilmesi maliyetleri düşürmede etkili olabilir.
Site yönetimlerinin mali politikalarının denetlenmesi ve kontrol altına alınması da bir diğer önemli adım olarak öne çıkıyor. Birçok uzmana göre profesyonel yönetim firmaları tarafından sağlanan hizmetler hem şeffaflık hem de etkinlik açısından daha faydalı sonuçlar doğurabilir. Ancak bu tür firmaların seçimi konusunda sakilerin bilinçli hareket etmesi ve iyi bir araştırma yapması gerektiği belirtiliyor.
(Sema Yüksel Güngörmez)