Yaş meyve-sebze ihracatı, 2023 yılının ilk çeyreğinde önemli bir artış kaydetti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan verilere göre, sektörün ihracat hacmi geçen yılın aynı dönemine kıyasla %18 oranında yükseldi. Bu yükselişte, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, Orta Doğu ve Rusya'ya yapılan ihracatın artışı etkili olurken, sektör temsilcileri bu büyümenin sürdürülebilirliği üzerinde yoğunlaşmaya başladı.
Uzmanlar, artışın birkaç önemli faktöre dayandığını belirtiyor. Daha kaliteli ve rekabetçi ürünlerin sunulması, lojistik hizmetlerdeki iyileştirmeler ve hedef pazarların genişletilmesi bu başarıda kritik rol oynadı. Bunun yanı sıra, döviz kurlarındaki dalgalanmalar da ihracatı dolaylı olarak destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Öne çıkan ürün grupları arasında narenciye, domates ve üzüm yer alıyor. Taze limon ve portakal gibi ürünlere olan talep özellikle Avrupa ülkelerinde görülürken, domates gibi sera mahsulleri de Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde yüksek talep gördü. Sektör temsilcileri, bu talebin karşılanmasında üreticilerin yeni teknolojilere yatırım yapmasının önemli bir etken olduğunu vurguluyor.
Türkiye Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı'na göre, yılın ilk çeyreğindeki bu pozitif tablo, sektörün uluslararası alandaki değeri ve rekabetçiliğini ortaya koyuyor. Ancak uzun vadeli büyüme için, üretim altyapısının güçlendirilmesi, daha sürdürülebilir tarım uygulamalarına geçiş ve markalaşmanın artırılması gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca Türk çiftçisinin küresel talepleri karşılama konusundaki yetenekleriyle de dikkat çektiği belirtiliyor.
Analistler ise dünya genelinde artan sağlık bilinci ile yaş meyve-sebze tüketimine olan talebin önümüzdeki dönemde daha da büyüme göstereceğini öngörüyor. Ancak kuraklık riskleri, lojistik maliyetlerindeki artışlar gibi potansiyel tehditlerin dikkate alınması gerektiğine de dikkat çekiliyor. Bu nedenle sektörde oynayan tüm paydaşların birbirleriyle uyum içinde çalışarak değer zincirini geliştirmek adına yenilikçi çözümler üretmesinin kaçınılmaz olduğu ifade ediliyor.
2023’ün ilk çeyreğindeki başarılı sonuçlara rağmen sektörün karşısında hâlâ çözüm bekleyen meydan okumalar var. Global pazarda yüksek kalite standardını koruma ve rekabet gücünü artırma adına yürütülen çalışmalar bu sürecin temel yapı taşları olmaya devam edecek gibi görünüyor. Ayrıca devlet desteklerinin devam etmesi, küçük üreticilerin teşvik edilmesi ve ulusal stratejilerin daha kapsamlı bir şekilde ele alınmasının da sektöre katkı sağlayacağı düşünülüyor.
Yaş meyve ve sebze ihracatında yakalanan bu ivme, hem yerel üreticilere umut veriyor hem de Türkiye'nin küresel tarım piyasasındaki konumunu güçlendirmek için önemli bir fırsat sunuyor. Sektörün gelecekte neler başaracağını hep birlikte göreceğiz.
(Fatma Hatun Altıkardeş)