Gannuşi’nin "ulusal diyalog" çağrısı, Tunus’ta siyasi arenayı hareketlendirdi

Çağrı, bir yandan ülkenin çok boyutlu krizlerine çözüm arayışı olarak değerlendirilirken, diğer yandan muhalefetin yeniden konumlanma hamlesi şeklinde yorumlanıyor.

Başkentteki Mornegiyye Cezaevi’nde bulunan Gannuşi, mesajında, ülkenin karşı karşıya olduğu sorunların aşılması için “hiç kimseyi dışlamayan” bir diyalog sürecine ihtiyaç duyulduğunu belirterek, milli uzlaşı temelinde yeni bir yaklaşım geliştirilmesi çağrısında bulunmuştu.

Diyalog vurgusu

Nahda Hareketi Siyasi Büro Üyesi Riyad eş-Şaibi, Gannuşi’nin çağrısının belirli bir konjonktüre bağlı olmadığını, aksine uzun süredir savunduğu bir siyasi yaklaşımın devamı niteliğinde olduğunu söyledi.

Şaibi, “Siyasi krizler ve anlaşmazlıklar ancak diyalog yoluyla çözülebilir. Bu, Gannuşi’nin temel siyasi kanaatidir.” ifadelerini kullandı.

Mevcut siyasi atmosferde iktidarın muhalefete yönelik tutumunu eleştiren Şaibi, gözaltılar, tutuklamalar ve ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar nedeniyle diyalog çağrısının karşılık bulmasının zorlaştığını ancak bunun çağrının gerekliliğini ortadan kaldırmadığını belirtti.

Gannuşi ve diğer muhalif isimlerin tutuklu olmalarına rağmen siyasi etkilerini sürdürdüklerini vurgulayan Şaibi, diyalog çağrısının “sahaya dönüş” amacı taşımadığını ifade etti.

Muhalefetin pozisyon arayışı

Tunuslu siyasi analist Abdürrezzak el-Haluli ise diyalog çağrılarını daha eleştirel bir perspektiften değerlendirdi.

Haluli, “Nahda ve Ulusal Kurtuluş Cephesi gibi aktörlerin son dönemde yaptıkları çağrılar, mevcut siyasi ve hukuki baskılar karşısında bir çıkış yolu arayışı.” ifadelerini kullandı

Bu kesimlerin geçmişteki yönetim performanslarına işaret eden Haluli, diyalog süreçlerinin çoğu zaman “iktidar paylaşımı” ekseninde şekillendiğini ve yapısal reform üretmekte yetersiz kaldığını savundu.

Haluli, mevcut şartlarda önceliğin siyasi uzlaşıdan ziyade ekonomik istikrarın sağlanması ve bölgesel gelişmelerin etkilerinin yönetilmesi olduğunu dile getirdi.

Toplumsal uzlaşı ihtiyacı

Sosyolog ve siyaset yorumcusu Hişam el-Haci ise ülkede artan siyasi gerilim ve ekonomik baskılar karşısında diyalog ihtiyacının giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.

Haci, mevcut durumun devam etmesi halinde krizin yapısal bir nitelik kazanabileceği uyarısında bulunarak, siyasi aktörler arasında diyalog kanallarının açılmasının toplumsal kutuplaşmayı azaltabileceğini söyledi.

Bölgesel gelişmelerin ve küresel ekonomik dalgalanmaların Tunus üzerindeki etkilerine de dikkati çeken Haci, bu süreçte ortak bir ulusal zeminin oluşturulmasının önemine işaret etti.

Ülkedeki siyasi süreç ve tartışmalar

Tunus, Kays Said’in 25 Temmuz 2021’de aldığı olağanüstü kararların ardından siyasi açıdan yeni bir döneme girdi.

Bu kapsamda parlamentonun feshedilmesi ve yeni anayasa sürecinin başlatılması ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı.

Muhalefet söz konusu adımları “demokratik sürecin askıya alınması” olarak değerlendirirken, iktidar ise bu kararların devletin işleyişini korumaya yönelik olduğunu savunuyor.

Cumhurbaşkanı Said, daha önce yaptığı açıklamalarda muhalefetin diyalog çağrılarına mesafeli yaklaşarak bazı kesimleri “devlete karşı komplo kurmakla” suçlamış ve bu aktörlerle diyalog kurulmayacağını ifade etmişti.

Ekonomik ve sosyal tablo

Tunus’ta siyasi tartışmaların yanı sıra ekonomik göstergeler de dikkati çekiyor.

Yüksek enflasyon, artan kamu borcu, bütçe açığı ve dış ticaret dengesizliği, ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Enerji fiyatlarındaki küresel artış ve bölgesel jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle ekonomik zorlukların derinleştiği belirtiliyor.

Bu çerçevede uzmanlar, Gannuşi’nin diyalog çağrısının yalnızca siyasi değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal krizlerin yönetimi açısından da değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Tunus’ta ulusal diyalog tartışmasının, ilerleyen süreçte hem iktidarın yaklaşımı hem de muhalefetin tutumuna bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.