İndirimleri seviyor muyuz?

Pandemiyle birlikte alışkanlıklarımız arasına giren internet alışverişleri, yurtdışında moda olan ve son yıllarda ülkemizde de pek sevilen kasım indirimleri ile iyice zirveye çıkmış durumda. Gerek internetten gerekse mevcut market ve mağazalardan yapılan alışverişler incelendiğinde indirim zamanlarında ihtiyaçtan fazlasının alındığı görülüyor. 


Bu davranışın incelenmesi gerektiğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, indirimler ve alışveriş arasındaki bağlantının psikolojik etkilerini değerlendirdi: “Satın almayı planladığınız o nesneye gerçekten ihtiyacınız var mı? Kendimiz için yeni bir eşya edinmek, bundan haz almak elbette olağan. Bir süredir planladığımız bir şeyi satın almak için indirim dönemini beklemek de şüphesiz mantıklı bir adım. Ancak tüm bunların dışında, alışveriş çılgınlığına evrilen sağlıksız bir satın alma davranışı ortada. Belirli tarihlerin yaklaşmasıyla birlikte çeşitli mecralar aracılığıyla sürekli hatırlatmalara maruz kalıyoruz.  Arkasından duygusal bir manipülasyon başlıyor. Sahip olma arzusu, haz arayışı, heyecan, coşku, hırs… Sosyal medyanın ve reklamların etkisi çok güçlü olmakla birlikte; başkalarında olana sahip olarak ‘onlar gibi olma’ arzusu, aidiyet beklentisi, o nesneye sahip olarak statü edinme, haz arayışı veya dürtü kontrolünde zorlanma gibi sebepleri de değerlendirmek gerekir. İnsanlar ‘İndirimler bitmeden, stoklar tükenmeden hemen almam lazım!’ ‘Herkeste var, bende de olmalı’, ‘İndirim varken alayım bulunsun’, ‘Şimdi almazsam fiyatı artınca almam gerekecek, en uygun zaman şimdi’ gibi çeşitli bahanelerle kendini ikna etme çabasına girmektedir. Birey ihtiyaç dışı satın alma davranışı sırasında mutlu iken günün sonunda keyifsiz ve gergin olup ekonomik sorunlarla karşılaşabiliyor.” 


Alışveriş çılgınlığının altında yatan sebeplerin araştırılması gerektiğine dikkat çeken Bal, şu uyarıları dile getirdi: “Bu davranışın sonucunda oluşan sorunların yanı sıra neden olabilecek durumları, eşlik edebilecek diğer ruhsal rahatsızlıkları da arka planda düşünmekte fayda var. Örneğin duygudurum bozukluklarıyla birlikte artan alışveriş davranışını veya alışveriş bağımlığı gibi etmenleri de ruh sağlığı profesyonelleri olarak ele almalıyız. İyi hissetmek için yaptığınız bir eylem, sonrasında sizin için olumsuzluklarla sonuçlanıyorsa ve hayat kalitenizi düşürüyorsa uzman desteği almayı düşünebilirsiniz.”


Unutmayalım, alışveriş ihtiyaçlarımızı karşılamak için yapılmalıdır. 

YORUM EKLE

banner19