Bursa ile Özbekistan arasında “yatırım” köprüsü kurulacak

Başkonsolos Amirzaid Agzamxodjaev konuştu, salonda alkış koptu

Özbekistan’ın İstanbul Başkonsolosu Amirzaid Agzamxodjaev yaptığı konuşmada Türkiye ile Özbekistan kardeşliğinin tarihinden bahsetti. “Özbekistan-Türkiye ilişkileri günümüzde en parlak dönemlerinden birini yaşamaktadır. Ve biz bunun şahidiyiz. Aslında kardeş halklarımızın arasındaki bağlar çok daha eskilere dayanmaktadır. Göktürkler döneminde aynı beşiklerde büyüdük” diyen Agzamxodjaev, “Karahanlı ve Selçuklu dönemindeki temaslarımızı her zaman büyük kıvançla hatırlıyoruz. Malatya’dan Buhara’ya gelen Abdülhâlik Gucdüvâni’yi baş tacımız olarak görüyor, Semerkant’tan gelip İstanbul’u bilim ışığıyla aydınlatan Ali Kuşçu’lar ile gurur duyuyoruz. Osmanlı Devleti’nde faaliyet gösteren Özbek tekkeleri aslında Anadolu’daki ilk konsolosluklardı. Her Türk vatandaşının gururla söylediği İstiklal Marşı’nın yazarı Mehmet Akif Ersoy, Buharalı Özbek bir annenin kollarında büyümüş. İşte saydığım bu tarihi bilgiler ilişkilerimizin küçük bir parçası” dedi. Türkiye ile olan ilişkilerini kardeşlik hukuku temelinde değerlendirdiklerinin altını çizen Agzamxodjaev, “Zira Konya bizim için Buhara kadar değerlidir, Bursa’yı yuvamız tabir ederiz. Ankara’yı Taşkent kadar severiz. İstanbul’a Semerkant gibi değer biçeriz” ifadelerini kullanınca salonda alkış tufanı koptu.

Yatırımcılar hem Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hem de Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’e güveniyor

Şevket Mirziyoyev’in Cumhurbaşkanı olmasıyla birlikte Özbekistan’da çok büyük reformlar başladığının özellikle altını çizen Agzamxodjaev, “Yıllardır bekleyen sorunlar çözülmeye başlandı. Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler yeni sayfadan değil yeni kitaplardan başladı. Elbette ki bunda iki liderimizin de çok büyük katkısı var. İki lider şu anda iki bürokrat gibi değil iki kardeş olarak birbirini her platformda destekliyor” diye konuştu.

“Türkiye ihracat rakamlarımız açısından üçüncü sırada”

İlişkilerin ana temellerinden birinin de ekonomik bağlar olduğunu belirten Agzamxodjaev, son yıllarda Türkiye ile Özbekistan arasındaki ikili ticarette belirgin bir büyüme kaydedildiğini söyledi. “Beş yıl önce bir milyar dolar dolaylarında olan ticaretimizin 2023 sonuna doğru üç buçuk milyar doları geçmesi bekleniyor” diyen Agzamxodjaev, “İkili ticari ilişkilerimizde ithalat ve ihracat oranları bakımından bir denge yakalamış olmamız çok ama çok önemlidir. Böylece genel ticari hacim bakımından dördüncü ortağımız olan Türkiye ihracat rakamlarımız açısından üçüncü sırada yer almaktadır” ifadelerini kullandı.

“Türk kardeşlerimiz bizimle omuz omuza çalışıyor”

Özbekistan’ın hangi bölgesine gidilirse gidilsin orada mutlaka çalışmak ve iş yapmak için gitmiş bir Türk olduğunun altını çizen Agzamxodjaev şöyle devam etti: “Türk kardeşlerimiz bizimle omuz omuza çalışıyor. Türk kardeşlerimizle birlikte tarihte büyük medeniyetler inşa ettik. İnşallah bölgemizin huzur ve refahını, aydınlık geleceğini hep birlikte yapacağız. Kardeş, dost ve sevgili Türkiye Cumhuriyeti’yle karşılıklı yarar ve çok yönlü ilişkilerimizin bundan böyle de hızla gelişmeye devam edeceğini belirtmek isterim.”

“Orta Asya’nın en büyük pazarı biziz” 

Özbekistan’ın Ankara Büyükelçiliği Ticaret ve Ekonomi Müsteşarı Masraf Mavirov da programın can damarını oluşturan “Özbekistan ile Ticaret İmkanları-Yatırım Fırsatları” konulu sunum gerçekleştirdi. Özbekistan’ın Orta Asya’nın en büyük devleti olduğunun altını çizerek sözlerine başlayan Mavirov, ülkenin şehirleşme oranının yüzde 50 olduğunu, Gayrı Safi Yurtiçi Hasılasının ise 2022 sonuna göre 80 milyar dolara çıktığını söyledi. Bunun çok önemli bir rakam olduğunu belirten Mavirov, “Çünkü son beş sene içinde iki kat büyüdü diyebiliriz. Orta Asya’nın en büyük pazarı biziz” dedi.

“Türkiye Özbekistan’da en büyük yatırımcılar arasında ikinci sırada”

Özbekistan’ın yabancı yatırımcılar sayısının son beş sene içinde 3 kat arttığını da kaydeden Mavirov, “2017’de 5 bin idi. Bugün 15 bin 800’den fazla işletmelerimiz mevcut Özbekistan’da. Ve Özbekistan’da 2 bin 200 işletmesiyle Türkiye Özbekistan’da en büyük yatırımcılar arasında ikinci sırada yer alıyor” dedi.

Yatırımcılara vizesiz Özbekistan yolu

Son beş yıl içerisinde Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından birçok reform gerçekleştirildiğini vurgulayan Mavirov, en önemli reformlardan birinin de yabancı devletlere vizelerin kaldırılması olduğunu belirtti. Mavirov, “2017’de 9 devlete vizesiz rejimimiz vardı, 1 Ocak 2023 itibariyle 93 devlete vizesiz rejim veriyoruz. Vizesiz Özbekistan’a girme hakkına sahiptir” diye konuştu.

Yatırımcılara uygulanan çeşitli muafiyetler

Özbekistan’da yatırım yapmak isteyen yatırımcılara uygulanan muafiyetler konusunda da bilgi veren Mavirov şöyle devam etti, “Yabancı yatırımcılara 200 bin dolardan başlayarak muafiyetler sunuyoruz. 300 bin dolardan 3 milyona kadar olan yatırımlarda 3 yıl, 3 milyondan 5 milyona kadar olan yatırımlarda 5 yıl, 5 milyondan 10 milyona kadar olan yatırımlarda 7 yıl ve 10 milyon üzerindeki yatırımlarda ise 10 yıl vergi muafiyeti sağlıyoruz.”

“Yabancı firmalar arasındaki işbirliğini geliştirmek amacıyla çalışmalar yapıyoruz”

“Özbekistan ile Ticaret İmkanları-Yatırım Fırsatları” programına ev sahipliği yapan Tekstil ve Konfeksiyon Sanayi İş İnsanları Derneği (TEKSİDER) Başkanı Nermin Ceyhan, Bursa’nın yatırım alanlarının ilk sırasında tekstil ve otomotiv geldiğini belirterek, “Tekstil ve konfeksiyon; yatırım, istihdam ve ihracat bakımından otomotiv ile birlikte Bursa’nın iki lokomotif sektöründen biridir. Bursa’da sadece OSB’ler ve serbest bölgede faaliyet gösteren dört binden fazla tekstil ve hazır giyim firmaları bulunmaktadır” dedi. Programı organize etmelerinin nedeninden de bahseden Ceyhan, “Bu kadar büyük bir sektörün temsilcileri olarak biz de farklı çalışmalarımızın yanı sıra sektörümüzün iç ve dış piyasalardaki tanıtımını yapmak, yeni pazar bulma çalışmalarını yürütmek, üyelerimizle yerli ve yabancı firmalar arasındaki iletişimi, işbirliğini geliştirmek amacıyla çeşitli çalışmalar yapıyoruz. Bu kapsamda ticari potansiyellerimizin yüksek olduğu ülkelerle ilgili toplantılar planladık ve ilkini de bugün Özbekistan ile gerçekleştiriyoruz” ifadelerine yer verdi.

“Özbekistan, Türkiye’nin en önemli ticaret partnerlerinin başında gelmektedir”

“Özbekistan güçlü ekonomisiyle Asya’nın parlayan yıldızıdır. Ve son dönemde Türkiye’nin en önemli ticaret partnerlerinin başında gelmektedir” diyen Ceyhan, ülkede yatırım yapmanın öneminin altını çizerek, “Özbekistan yaklaşık 35 milyonluk nüfusu ve ekonomik potansiyeliyle çevresindeki diğer Türk Cumhuriyetleri ile ticaret açısından da merkez ülke konumundadır. Özbekistan için Orta Asya’nın kalbidir desek yanlış söylemiş olmayız. Türkiye ve Özbekistan, iki dost ve kardeş ülkedir. İki dost ve kardeş ülke arasında 3 milyar 600 milyon dolar düzeyinde olan toplam dış ticaret hacminin artması için kendi adımıza daha yoğun çalışma ve işbirliği içerisinde olmak istiyoruz. Bu toplantının bir başlangıç olmasını temenni ediyor ve bugün başlayan dönüşmeleri Özbek iş insanları kardeşlerimizle, meslektaşlarımızla da devam ettirmek arzusundayız” dedi.

BESOB’dan Özbekistan’a yatırım sinyali

Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (BESOB) Yönetim Kurulu Başkanı Fahrettin Bilgit de Özbekistan’a yatırımın sinyallerini vererek şöyle konuştu: “Ben de tekstil sektöründe yıllarca mücadele verdim. Ortak fikirlerle birçok işleri Özbekistan ile başaracağız. Birçok yatırımlarımızı o bölgelere, o bölgelerden de bu bölgelere ortak fikirle taşıyabiliriz. Gelişen teknolojiye eğer ülkeler ve insanlar olarak ayak uyduramazsak birileri yanımızdan geçer ve bizler de yok oluruz. Her iki ülkenin de toplumu çalışkan. Buna müsaade etmeyeceğiz. Dünyaya ihracat yapan bir kardeş ülke Özbekistan ile biz bu iş başaracağımıza inanıyoruz. Bizim de BESOB olarak sanatkar arkadaşlarımız var. Gerekirse o sanatkar arkadaşlarımızı oralara yönlendirip gelişmesine katkı koyacağımızdan hiç kimsenin şüphesi olmasın.”

(Narin Demirci)