İklim yıkımında ‘ustalık sınıfı’ndayız

Bilim insanlarının iklim krizine ilişkin son bulguları, insanlığı adeta bir uyanışa çağırıyor. Geçtiğimiz yıl yayımlanan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporu, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin neredeyse ulaşılamaz hale geldiğini gösteriyor. Fosil yakıt tüketimi, ormansızlaşma ve aşırı kaynak kullanımı gibi faktörler, bu hedefi daha da uzaklaştırıyor. Özellikle karbon salınımlarının tarihsel olarak yüksek seviyelerde seyrettiği 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, dünya üzerindeki ekosistemler geri dönülmesi zor bir tahribata uğradı.

Son araştırmalar, sadece çevresel etkiler değil; sosyal ve ekonomik alanlardaki dönüşümlerin de tehlike sinyalleri verdiğini belirtiyor. ABD merkezli bir üniversitenin gerçekleştirdiği yeni bir çalışma, iklim değişikliğinin sağlık üzerinde giderek kötüleşen etkilerine dikkat çekiyor. Sıcak hava dalgalarındaki artışın; su kıtlığı, geniş çaplı göçler ve gıda üretim krizlerine yol açabileceği öngörülüyor. Aynı zamanda kutuplardaki buzulların erimesi, deniz seviyelerinin yükselmesiyle birlikte kıyı şehirleri için büyük bir tehdit oluşturuyor.

Türkiye gibi Akdeniz Havzası’nda yer alan ülkeler ise bu krize karşı daha kırılgan bir konumda bulunuyor. Türkiye’de yıldan yıla artan kuraklık vakaları ve aşırı hava olayları, tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor. Örneğin son beş yılda buğday rekoltesindeki dalgalanmaların en önemli nedenlerinden biri olarak kuraklık gösteriliyor. Yine sellerin artışı ve ani yağışlar da yaşamı zorlaştıran diğer unsurlar arasında yer alıyor.

Ancak tehlikenin büyüklüğüne rağmen harekete geçmek için hâlâ bir fırsat var gibi görünüyor. Uzmanlar, iklimin daha fazla zarar görmesini engellemek için net sıfır karbon emisyonu hedeflerinin hayata geçirilmesi gerektiğinde ısrarcı. Yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapılması, enerji verimliliğinin artırılması ve sürdürülebilir tarım politikalarının uygulanması bu kapsamda hayati önem taşıyor.

(Sema Yüksel Güngörmez)