Müteahhit tuzakları vatandaşı borç batağına sürüklüyor

Uzmanların yaptığı saha araştırmaları, pek çok müteahhitin tüketicilere sunduğu sözleşmelerin detaylı ve karmaşık hukuki dil içerdiğini ortaya koyuyor. Bu sözleşmeleri imzalayan vatandaşlar, çoğu zaman neyin altına imza attıklarını anlamadan büyük bir sorumluluk almış oluyorlar. Örneğin, sözleşme içeriğine saklanan cezai şartlar ve ek maliyetler nedeniyle birçok aile, ödeme planlarını sürdüremez hale geliyor. Ayrıca feshedilmesi zor sözleşmeler yüzünden projeler tamamlanmasa dahi insanlar yatırımlarını geri alamıyor.

Araştırma bulguları, ekonomik dalgalanmalarla birlikte birçok inşaat firmasının mali sıkıntıya girdiğini ve projelerini durdurmak zorunda kaldığını gösteriyor. Özellikle küçük ölçekli müteahhitlerin konut projelerinde karşılaşılan gecikmeler, teslim sürelerinin yıllarca uzamasına yol açıyor. Yarım kalan inşaatların bir kısmı kaderine terk edilirken, müşteriler ödediği paralar karşılığında yalnızca inşaat halinde binalarla baş başa kalıyor.

Bazı projelerde görülen yaygın bir diğer sorun ise sahte ruhsatlarla satış yapılması. Profesyonel şekilde düzenlenen belgeleri gerçek zanneden alıcılar, uzun süren hukuk süreçleriyle karşılaşıyor. İmar izni alınmamış veya ruhsatsız yapılan birçok projede insanlar yairelerine taşınamıyor ya da taşınsalar bile altyapı eksikleri ve hukuki problemlerle yaşamak zorunda kalıyor.

İnşaat sektöründe yaşanan bu problemlerin çözümü için yürürlüğe giren bazı yasal düzenlemeler olsa da uzmanlara göre bu önlemler yeterli değil. Örneğin, ön ödemeli konut satışlarını düzenleyen kanunlar hâlâ eksikliklerle dolu. Denetleme süreçlerinin yetersiz olması ve sektörel açgözlülüğe karşı yeterince caydırıcı cezaların bulunmaması da bu mağduriyetlerin sürmesine neden oluyor.

Kendilerini mağdur etmiş müteahhitlerle karşılaşan vatandaşlara uzmanların önerileri ise şu şekilde sıralanıyor: Her sözleşmenin kesinlikle titizlikle okunması, tüketici hakem heyetlerine başvurulması ve mümkün olduğunca büyük ölçekli, geçmişi sağlam firmalarla çalışılması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca devletin, inşaat sektörüne yönelik denetim mekanizmalarını daha da sıkılaştırması gerektiği belirtiliyor.

(Fatma Hatun Altıkardeş)