Sanayi atıkları çevreyi tehdit etmeye devam ediyor

Uluslararası bir çevre raporuna göre, sadece 2024 yılında sanayi kaynaklı atıklar, küresel sera gazı salınımının yüzde 21'ini oluşturdu. Aynı raporda, özellikle metal, kimya ve tekstil sektörlerinin doğaya ciddi zarar verdiği vurgulanıyor. Hava ve su kaynaklarına karışan zararlı kimyasallar, hem insan sağlığını doğrudan tehdit ediyor hem de biyolojik çeşitliliği tehlikeye atıyor. Örnek vermek gerekirse, geçtiğimiz yıl Güney Asya'da yapılan bir çalışma, denizlerdeki mikroplastik oranının sanayi atıkları sebebiyle yüzde 28 oranında arttığını gösteriyor.

Türkiye açısından ise durum benzer şekilde dikkat çekici bir tabloyla karşılıyor. TÜİK verilerine göre, ülkemizde her yıl yaklaşık 40 milyon ton sanayi atığı üretiliyor. Bu miktarın yalnızca yüzde 25'i geri dönüştürülüyor ya da çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf ediliyor. Özellikle büyük sanayi bölgelerindeki atık suların yeterli arıtma sistemlerinden geçmeden nehirlere ve denizlere karışması büyük endişe yaratıyor. Örneğin, Marmara Bölgesi'ndeki sanayi faaliyetlerinden kaynaklanan kirlilik, müsilaj oluşumunda başlıca nedenlerden biri olarak gösteriliyor.

Bilim dünyasında ise bu soruna yönelik çeşitli çözümler üzerine çalışmalar sürüyor. Araştırmacılar, daha az enerji harcayan ve daha az atık üreten yeşil üretim teknolojilerinin kullanımına öncelik verilmesi gerektiğini savunuyor. Ayrıca son zamanlarda biyoteknoloji alanında geliştirilen mikrobiyal arıtma yöntemleri umut vadediyor. Bu yöntemlerle, özellikle atık sulardaki zararlı kimyasal maddelerin doğal yollarla zararsız hale getirilmesi hedefleniyor.

Uzmanlar ise bireysel ve kurumsal farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekiyor. Sanayi kuruluşlarının daha sıkı denetlenmesi, çevre dostu üretim süreçlerine teşvik edilmesi ve geri dönüşüm oranlarının yükseltilmesi gerektiği vurgulanıyor. Yetkililer ayrıca doğaya bırakılan yasa dışı atıkların takibi için yeni teknolojilerin devreye sokulacağını belirtiyor.

(Ayşe Yıldırım)