“Uçurtmayı vurmasınlar” filmini izleyenler hatırlar; filmde annesiyle birlikte cezaevinde yaşamak zorunda kalan Barış adında 6-7 yaşlarında bir çocuk vardır, Barış bir sabah altını ıslatarak uyanır ve annesi söylenmeye başlar, buna şahit olan cezaevi sakinleri Barış’a bakış attığında; Barış onlara çamaşırındaki çizgi film karakterini göstererek şöyle seslenir “Ben yapmadım, Miki yaptı”.

Barışın bu ifadesi, utanmaktan korktuğu için uydurulmuş bir yalandı.

İnsan neden yalan söyler? Sorusunu araştırırken öğrendim bu yalan türünü.

Başka hangi nedenler var diye merak edenler için;

1. Kendini Koruma

Yalan söylemenin en yaygın nedenlerinden biri, kendini koruma isteğidir. İnsanlar, olumsuz sonuçlardan kaçınmak veya cezadan kurtulmak için yalan söylerler. Örneğin, bir çocuk, ödevini yapmadığı için öğretmenine yalan söyleyebilir, ya da bir yetişkin, hatasını gizlemek için yalan söyleyebilir.

2. Toplumsal Kabul

İnsanlar, sosyal gruplarına uyum sağlamak veya kabul görmek için yalan söyleyebilirler. Bu, kişinin kendini daha iyi göstermeye çalıştığı, başarılarını abarttığı veya başarısızlıklarını gizlediği durumlarda ortaya çıkabilir. Toplumsal kabul ve beğenilme arzusu, bu tür yalanların arkasındaki temel motivasyonlardan biridir.

3. Kişisel Çıkarlar

Kişisel çıkar sağlama amacıyla yalan söylemek, oldukça yaygın bir davranıştır. Bu, maddi kazanç elde etmek, iş yerinde terfi almak veya bir rakibi alt etmek gibi durumları kapsar. Bu tür yalanlar, genellikle bireyin kişisel hedeflerine ulaşma isteğinden kaynaklanır.

4. Empati ve Duygusal Destek

Bazen insanlar, diğerlerinin duygularını korumak veya onları incitmemek için yalan söylerler. Bu tür “beyaz yalanlar” genellikle iyi niyetli olup, karşıdaki kişinin duygusal iyiliğini gözetir. Örneğin, bir arkadaşınızın kötü bir performans sergilediği bir durumda ona “Harikaydın!” demek gibi.

5. Kendi İmajını Koruma

Kişinin kendisi hakkındaki imajını koruma veya geliştirme ihtiyacı, yalan söylemenin bir başka nedenidir. Bu, kişinin özgüvenini artırmak veya başkalarının gözünde olumlu bir izlenim bırakmak için yaptığı yalanları içerir. Örneğin, bir iş görüşmesinde yeteneklerini abartmak.

6. Kontrol ve Güç

Bazı durumlarda, yalan söylemek bir güç ve kontrol aracı olarak kullanılır. Bu tür yalanlar, manipülatif olabilir ve diğer insanların davranışlarını veya düşüncelerini kontrol etmeyi amaçlar. Bu, özellikle ilişkilerde veya iş ortamlarında görülebilir.

7. Alışkanlık ve Patoloji

Yalan söyleme, bazı insanlar için alışkanlık haline gelebilir. Patolojik yalancılar, yalan söylemeyi bir yaşam tarzı olarak benimsemiş olabilirler ve bu davranış, genellikle psikolojik bozukluklarla ilişkilidir. Patolojik yalancılar, genellikle gerçek ile yalanı ayırt etmekte zorlanabilirler ve bu davranışları, kendi kimliklerini ve hayatlarını oluşturma biçimlerinin bir parçası haline gelir.

Mustafa Bozbey, akıl almaz su zamlarını açıklamak için yine çok büyük bir yalana sarıldı (ne zaman sıkışsa hep bu yöntemi kullanıyor).

Şubat toplantısında kürsüye çıkan Mustafa Bozbey, su zammıyla ilgili şu açıklamayı yaptı. “Suya zam yapmamış, ilçe belediyeleri katık bedeli almaya başladığı için su faturaları artmış”

Bozbey’in matematik bilgisi de zayıf, geçen ay 400 TL gelen su faturanız aynı koşullar altında bu ay 950 TL geldi yani 550 TL’lik bir artış söz konusu. Ama Bozbey’e göre bu artış zamdan kaynaklı değil, ilçelerin aldığı/alamadığı 135 liralık katı atık bedelinden kaynaklanıyor.

Şimdi geçen ay faturası 400, ilçenin alacağı katık bedeli 135 toplam 535 TL ediyor değil mi? Peki son fatura nasıl 950 TL oldu? Suya yüzde yüz zam yapan Bozbey’in sayesinde oldu, zam yapılmasaydı faturamız 535 TL olacakken Bozbey efendinin keyfi olsun diye yapılan yüzde yüz zamla faturamız 950 TL geldi.

Yani yüzlerce basın mensubunun önüne çıkan ve olmayan icraatlarını anlatması beklenen Mustafa Bozbey gözlerimizin içine bakarak “Ben yapmadım Miki yaptı” yalanını hiç yüzü kızarmadan söyledi.

Elbette Miki rolünü kabul etmeyen ilçe belediye başkanları basın önünde bu suçlamaya gereken cevapları verdiler.

Yıldırım belediye başkanı Oktay Yılmaz, Osmangazi belediye başkanı Erkan Aydın, Mudanya belediye başkanı Deniz Dalgıç basın önüne çıkarak “biz Miki değiliz, bu faturalar Büyükşehir belediyesi suya akıl almaz zam yaptığı için bu kadar arttı” dediler.

İşin doğrusu zaten bu.

Yukarıda yalan türlerini paylaşırken Bozbey hangi kategoriye girebilir diye düşündüm, bence birkaç kategori Bozbey’in davranışlarını açıklayabilir ama özellikle son madde yani Alışkanlık ve Patolojik maddesi sanki Bozbey’i daha iyi tarif eder gibi;

Bu maddenin açılımını bir kez daha yazalım;

Alışkanlık ve Patoloji

Yalan söyleme, bazı insanlar için alışkanlık haline gelebilir. Patolojik yalancılar, yalan söylemeyi bir yaşam tarzı olarak benimsemiş olabilirler ve bu davranış, genellikle psikolojik bozukluklarla ilişkilidir. Patolojik yalancılar, genellikle gerçek ile yalanı ayırt etmekte zorlanabilirler ve bu davranışları, kendi kimliklerini ve hayatlarını oluşturma biçimlerinin bir parçası haline gelir.

Bozbey’in 20 yıllık belediye yönetiminde söylediği yalanları yazıp sizi yormak yazıyı uzatmak istemiyorum ama bir örnek vermeden geçmek olmaz.

https://www.nilufer.bel.tr/haber/bozbey-depremi-onceden-tahmin-etmek-icin-calismalar-yapiyoruz

Bu linki tıkladığınızda tarih Haziran 2016, Bozbey Nilüfer belediye başkanı ve ne diyor açıklamanın sonunda “Nilüfere kurduğu cihazlar depremi önceden haber veriyormuş hatta yakında o kadar ileri gideceklermiş ki hava durumu gibi deprem durumlarını vereceklermiş”.

Alışkanlık ve Patolojik yalanlar seçim sürecinde artarak devam etmişti; bakın aşağıya BirGün gazetesine verdiği röportajı bırakıyorum.

https://www.birgun.net/makale/chp-bursa-buyuksehir-belediye-baskan-adayi-mustafa-bozbey-halkla-yonetirseniz-yanlis-yapmazsiniz-250513

Ne diyor sayın Bozbey; “Bursa’da ulaşım pahalıdır. Diğer insanlarımız için de 165 lira olan ulaşım ücretini 120 liraya indireceğiz”.

Şu an Avrupa’nın en pahalı toplu ulaşımı Bursa’da, Bozbey’in akıl almaz ulaşım zamlarıyla tam abonman kaç TL? cevap 3300 TL.

Bozbey sonrası ulaşıma gelen zam yüzde 428.

Başka ne diyor sayın Bozbey; “Bursa’da su da pahalı. Suyun fiyatını da indireceğiz. Göreve geldiğimiz andan itibaren, hanelerde yüzde 25, ticari alanlarda da yüzde 20 indirim yapacağız”.

Şu an Türkiye’nin en pahalı suyunu kullanan şehir Bursa, suya yüzde yüzden fazla zam yapan kişi kim? Mustafa Bozbey

Alışkanlık ve patolojik yalanlar seçim sonrası da tüm hızıyla devam etti.

Seçim sonuçları açıklanır açıklanmaz ilk yalanı hatırlarsınız değil mi? “Belediyenin önüne tırlar yanaştı evrakları kaçırdılar” dedi. Yani dijital çağda dosyalar ve tırlar yalanı elbette alışkanlık ve patolojik bir durumdu.

Belediyenin borçları hakkında büyük büyük yalanlar söyledi, gelirle borçlar arasında ki oranı bir türlü ifade etmedi.

Ardından asrın Hırsızlık davası olan İBB dosyası ortaya çıkınca bizim patolojik vaka tekrar sahneye çıkarak Alinur Bey’in çocuğunun düğününü belediyeye fatura ettiğini, olamayan iftarlara fatura kestiğini filan uydurdu, hatta savcılığa başvuru yapacağı yalanını kuyruk olarak eklemeyi ihmal etmedi.

Biz “faturaları gösterin hep beraber gerçeği öğrenelim” dedikçe bizlere excell tablosunda hazırlamış karikatür kumpası gösterdi. İşte tüm bunlar patolojik bir vakayla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Su kesintileri hakkında yine büyük yalanlar sarf etti suçu eskiye attı halbuki işin gerçeği Çınarcık barajı arıtma tesisi projesini iptal etmiş, görevlileri işinden etmişti.

Maalesef doğru bir işi olmadığı gibi doğru bir cümlesi de olmayan Mustafa Bozbey iki senesini bu alışkanlık ve patolojik durumla geçirdi. Yanılmayı çok isterim ama önümüzdeki üç yıl sonunda (yani görev süresi devam ederse) yeni bir şey ile karşılaşma şansımız hiç yok.

Nasıl başladıysa öyle devam ediyor ve öyle devam edecek gibi, ama çok şükür CHP’li belediye başkanları bile “biz MİKİ değiliz, zammı Bozbey yaptı” diye bu defa seslerini duyurdular.

Selam ve Saygıyla