SON DAKİKA
Hava Durumu

Çocuklar şiddeti kimden öğrenir

Yazının Giriş Tarihi: 27.02.2022 21:09
Yazının Güncellenme Tarihi: 27.02.2022 21:09

Fiziksel ya da psikolojik şiddetin yıkıcı etkilerini yetişkinler arasında gözlemlesek de, bu temelin çocuk yaşlarda atıldığını unutmamalıyız. Çocukların ilk eğitildiği yer ailesidir, evidir ve bu ortamda çocuk şiddeti gözlemleyerek öğreniyor. Ailenin tutarlı sakin olması ile gelgitli ve saldırgan olması çocuğun kişiliğinde ilk tohumları atıyor, büyütüyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Psikoloji Uzmanı Kln. Psk. Müge Leblebicioğlu Arslan, çocuklara dair gözlemleriyle bu alanda önemli değerlendirmeler sunarak eğitimciler ve aileler için yeni bir bakış açısı kazandırıyor. Arslan; “Katı ve otoriter tutuma maruz kalan çocuk, yaşamı boyunca sürekli birileri tarafından kontrol edilme ihtiyacı ya da aşırı kontrol etme ihtiyacı duyabilmektedir. Yetişkinlikte ise ikili ilişkilerde güven ve anlayıştan uzak, baskıcı ve katı tutum sergileyebilmektedirler. Bununla birlikte dürtülerini denetleme yetisi düşük olan çocukların ebeveyn tutumlarının aşırı rahat, serbest her istediğini gerçekleştiren sınırların olmadığı tutumlar olduğu da dikkat çekmektedir. Dolayısıyla güven verici, destekleyici ve hoşgörülü tutumun sağlıklı bir psikososyal gelişim için oldukça önemli olduğu söylenebilir.” diyerek birbirinden farklı aile tutumlarına dair gözlemlerini aktarıyor. 


Çocukların ihmal edilmesi, sürekli hatalarının, yaramazlıklarının söylenmesinin doğru bir davranış olmadığını anlatan Arslan’ın sözlerine kulak verecek olursak, sözlerini şöylece paylaşmak gerek: “İhmal edilen çocukluk dönemi, olumlu davranışların yerine sürekli olarak olumsuz davranışların vurgulanması, hayal kırıklığı, aşağılanma ve öfkeye maruz kalma gibi olumsuz çocukluk yaşantıların saldıran davranışın altında yatan en temel etkenlerden oldukları söylenebilir. ‘Şiddet dilde başlar eyleme döner.’ Çocuğunuz istenmeyen bir davranış yaptığında ya da bir söz söylediğinde aşağılayıcı söz ve davranışlarınızdan uzak durun. Şiddet davranışı çocuğun duygusal ihtiyacının karşılanmamasının dışa vurumudur. Duygusal ihtiyaçları karşılanmayan çocuk toplum tarafından kabul görmeyen tutumlarla ihtiyacını gidermeye çalışabilir. Örneğin, kardeşi doğduktan sonra duygusal ya da fiziksel anlamda ihtiyaçları karşılanmayan, görülmeyen ya da günlük rutinleri bozulan çocuk, kardeşine ya da etrafa zarar verici davranışlar sergileyerek duygusal ihtiyaçlarını ifade edebilir. Bu sebeple çocuğun öfkesinin altında yatan ihtiyaçları anne ve babalar tarafından dikkatle takip edilmelidir.”


Bir fotoğraf vardı tam da bu yazımı özetleyen, elleri arkasında bağlı yürüyen bir adam ve onu aynı yürüyüşle takip eden bir erkek çocuk; biz ne isek çocuklarımız da o olacaktır. Onlara istediğimiz kadar öğüt verelim, doğru davranışlara dair örnekler sunalım, sözler geçer çocuk gördüğünü öğrenir ve uygular. Bu nedenle de anne babaların eğitimcilerin davranışları ve söyledikleri arasında tutarlılık olması gerekiyor. “İlişkilerinizde tutarlı olun, istenilen davranışın gerçekleşmesinde ebeveynlerin eylemleri sözlerinden daha etkilidir. Örneğin çocuklarından arkadaşına vurmamasını, eşyalarını kırmaması isterken siz onlara istenmeyen bir davranışı ortadan kaldırmak amacıyla kaba davranırsanız çocuğunuzu ikileme düşürmüş olursunuz. Buradaki davranış öğrenimi çocuğun sadece çevresindekilerinin kendisine nasıl davrandığı ile ilişkili değildir. Çevresindeki bireylerin de birbirlerine nasıl davrandıkları, problem karşısında hangi tutumları sergiledikleri oldukça önemlidir. Ebeveynlerinin problemler karşısında şiddet davranışı gösterdiklerini gören çocuklar yetişkinliklerinde bunu sorun çözmede doğal bir seçenek olarak görebilmektedir. Çünkü çocuklar sözlerinizden ziyade yaptıklarınızdan öğrenme eğilimindedirler. Çocuklara sürekli olarak neyi yapıp neleri yapmamaları konusunda uyarmak yerine istenilen davranışın nasıl yapıldığı ve niçin yapılması gerektiği gelişimsel sürecine uygun bir dil kullanılarak anlatılmalıdır. Sonuç olarak çocuğunuzun sağlıklı gelişimi için, ona güven duygusu aşılayın, yönlendirmeyin rehber olun, yeteneklerini keşfetmesine izin verin, doğru bir model olun, çocuğun arzu ve ihtiyaçlarını karşılayın ve sorunlarla baş ederken destekleyici tutum sergileyin.”
Bu sözlerin tüm aileler üzerinde olumlu izler bırakacağını umuyorum. 
 

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.