Türkiye, jeolojik konumu ve iklim özellikleri gereği doğal afetlerle yaşamayı öğrenmek zorunda olan bir ülke. Depremler, sel felaketleri, yangınlar ve heyelanlar; artık “olağanüstü” değil, hayatımızın bir parçası. Asıl soru şu: Biz bu gerçeğe ne kadar hazırız?

Hazırlık denildiğinde çoğu zaman akla yalnızca devlet kurumları geliyor. Oysa afetlere karşı dayanıklılık, sadece kamu otoritesinin değil; bireyin, ailenin, mahallenin ve toplumun ortak sorumluluğudur. En gelişmiş afet planları bile, sahada karşılığı yoksa kâğıt üzerinde kalır.

Son yıllarda atılan adımları görmezden gelmek haksızlık olur. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), kurumlar arası koordinasyonu güçlendiren önemli bir çerçeve sundu. Tatbikatlar, eğitimler ve farkındalık çalışmalarıyla müdahale kapasitesi her geçen gün artıyor. Ancak mesele yalnızca müdahale etmek değil; asıl mesele afet olmadan önce doğru adımları atabilmek.

Bugün hâlâ birçok binanın depreme dayanıklılığı bilinmiyor. Kentsel dönüşüm çoğu zaman “güvenli yapı”dan çok “rant” ekseninde tartışılıyor. Afet çantası kavramı hâlâ pek çok ev için teoride kalıyor. Toplanma alanlarını bilenlerin sayısı, bilmeyenlerden fazla değil. Kısacası, kurumsal refleksler gelişirken bireysel bilinç aynı hızda ilerlemiyor.

Hazırlık; panik anında ne yapacağımızı değil, panik yaşanmaması için önceden ne yaptığımızı gösterir. Sağlam bir bina, doğru bir yerleşim planı, bilinçli bir vatandaş ve koordineli kurumlar… Afetlere karşı gerçek güç, işte bu zincirin eksiksiz olmasından doğar.

Unutmamak gerekir ki afetler eşit vurmaz. Hazırlıklı olan ayakta kalır, olmayan bedel öder. Bu bedel bazen ekonomik kayıp olur, bazen yılların emeği, bazen de geri gelmeyecek canlar.

Artık şu soruyu kendimize dürüstçe sormak zorundayız:
“Bir afet olduğunda devletten ne bekliyoruz?” değil, “Biz ne kadar hazırız?”

Cevap rahatsız edici olabilir. Ama gerçeklerle yüzleşmeden güvenli bir gelecek inşa edemeyiz. Afetler kader olabilir; ihmal asla kader değildir.