Sosyal bilimler, insanı incelerken onun içinde yaşadığı beşerî ve iktisadî çevreyi dikkate alır. Böylece sosyal bilimler alanında çalışan araştırmacıların olan biteni anlaması, açıklaması, bunlara bakarak mevcut sorunları tespit etmesi ve bir çözüm önermesi mümkün olur. Bununla beraber sosyal bilimcilerin sorunların çözümü noktasında önerdikleri şeyler çoğu zaman bir toplum mühendisliği hâlini almaktadır. Mesela Sosyalizm, Feminizm, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Dilde Sadeleşme gibi sosyal bilimciler tarafından üretilen çözüm önerileri belli bir dönem popüler olan ve belli bir kitleyi arkasından sürükleyen meşhur toplum mühendisliği projeleridir.

Bu gibi toplum mühendisliğine soyunan çözüm önerilerinin hiçbiri tam anlamıyla amacına ulaşamamıştır. Ulaşmaları da mümkün değildir. Şu hâlde, doğrudan toplum mühendisliğine kalkışan kuramların gerçekçi olmadığını söyleyebiliriz.

Disiplinlerarası çalışan sosyal bilimcilerin sorun alanlarını tespit ederken geniş bir değerlendirme yapmaları, sundukları çözüm önerilerinin de geniş kalmasına neden olmaktadır. Diğer bir neden ise bu araştırmacıların dünyevî düşünmeleridir. Bu dünyayı zihinlerinde mutlaklaştırmalarıdır. Ütopik düşünmeleridir. En iyi niyetle söylemek gerekirse, zihinlerinde her şeyin bu dünyada olup bitecek olmasıdır. Kalpleriyle, ruhlarıyla bu dünyayı arzulamalarıdır.

Halbuki bu dünya fânîdir. İnsanoğlu imtihan için yaratılmıştır. Asıl odak noktası insanın kendisidir. Çünkü öldükten sonra dirilmek haktır. Cennet ve cehennem haktır. Sosyal bilimciler insanı iyi hâle getirmek için topluma yönelmektedir. İnsanı ise ıskalamaktadır. Olması gereken ise hem insana hem topluma beraber yönelmektir. İslâm özünde bunu yapmaktadır.

Misal vermek gerekirse; İslâm faizi hem iktisadî sistem içerisinde yasaklar hem de tek tek bireylere yasaklar. Müslüman bir sosyal bilimci iktisadî sistemin sebep olduğu beşerî sorun alanlarına getirdiği çözüm önerisinde faizi hem günün şartlarına uygun şekilde geliştirdiği kuramda yasaklar hem de tek tek insanlara yasaklar. Müslüman sosyal bilimcinin tek tek insanlara faizi yasaklaması gerçekçi bir çözüm önerisi olmuş olur. Çünkü uygulanabilirdir: Toplumsal sistemde faiz serbest olsa da insanlar faizden kaçınabilir.

Sosyal bilimciler kuramlarının merkezine insanı koymalıdırlar. Çünkü Allah (c.c.) A’râf Suresi 179. Âyet’de şöyle buyurmaktadır: Andolsun biz, cinlerden ve insanlardan birçoğunu cehennem için yarattık. Bunların kalpleri vardır ama onlarla kavrayamazlar; gözleri vardır ama onlarla göremezler, kulakları vardır ama onlarla işitemezler. Onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da şaşkındırlar. İşte asıl gafiller onlardır.

İnsanı ve toplumu yaratan Allah Celle Calalûhû bizzat insanların çoğunun cehennemlik olduklarını buyurmaktadır. Şu hâlde sosyal bilimcilerin tek görevi kurtarabildiği kadar insanı cehennem ateşinden kurtarmak olmalıdır. Bu amaca ulaşmak için ise tabii ki toplumsal çerçevede atılması gereken adımlar atılmalıdır. Yani hem insanı hem de toplumu beraber dert edinmek gerekmektedir ama yine amaç insanı kurtarmak olmalıdır.

Demek oluyor ki bu zamana kadar çağ dışı ve uygulanamaz diye sosyal bilimler alanından dışlanan, görmezden gelinen İslâm bilakis sosyal bilimlerin merkezinde yer almalıdır. İslâm, hem sosyal bilimlerin ilgilendiği her meselenin hakkıyla anlaşılmasında ve açıklanmasında hem de çözülmesinde temel alınmalıdır. Bu, sosyal bilimlerin gerçekten bilim/ilim hâline gelerek toplum nazarında itibar kazanmasını sağlayacak yegâne yoldur. Bu yola girerek inşallah devasa üniversitelerin devasa bütçeleri arasında kocaman laflar edilerek konuşulan ama sahada uygulaması olmayan toplum mühendisliği zilletinden kurtuluruz.